Từ vụ bà Nguyễn Phương Hằng bị khởi tố, bắt tạm giam về Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân (Điều 331 BLHS). Cùng tìm hiểu các dấu hiệu pháp lý và hình phạt đối với tội phạm này theo bài viết dưới đây:
1. Dấu hiệu pháp lý
* Dấu hiệu mặt khách quan:
Hành vi khách quan của tội phạm này là hành vi lợi dụng các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tín ngưỡng, tôn giáo, tự do hội họp, lập hội và các quyền tự do dân chủ khác xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Hành vi này có thể là:
- Hành vi lợi dụng quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí thu thập, phát tán thông tin, tài liệu có nội dung sai sự thật xâm phạm, gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Thông tin, tài liệu có thể được người phạm tội đưa ra dưới nhiều hình thức khác nhau như: Thông tin truyền miệng, tờ rơi, truyền đơn, thông báo, bản tin, bài báo,… có nội dung xuyên tạc, sai sự thật qua đó xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
- Hành vi lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, vận động người dân bỏ tôn giáo này theo tôn giáo khác; bài xích gây hiềm khích, mâu thuẫn giữa các tôn giáo với nhau, giữa các tôn giáo với các tổ chức hoặc Nhà nước; vận động thành lập các tổ chức tôn giáo trái phép gây mất an ninh, trật tự, an toàn xã hội qua đó xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
- Hành vi lợi dụng quyền tự do hội họp, lập hôi vận động thành lập các tổ chúc, đoàn, hội trái phép, tiến hành các hoạt động trái pháp luật, trái thuần phong mỹ tục gây mất an ninh, trật tự, an toàn xã hội, qua đó xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
- Hành vi lợi dụng các quyền tự do dân chủ khác như kêu gọi, kích động, mua chuộc người dân khiếu kiện tập thể, biểu tình trái phép gây ra tình trạng lộn xộn, mất an ninh, trật tự, an toàn xã hội qua đó xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
* Dấu hiệu mặt chủ quan của tội phạm
Người phạm tội thực hiện với lỗi cố ý. Người phạm tội biết tính chất xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân của hành vi mà mình thực hiện.
2. Hình phạt
Gồm 02 khung hình phạt chính:
– Khung hình phạt cơ bản: cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc hình phạt tù tư 06 tháng đến 03 năm.
– Khung hình phạt tăng nặng: phạt tù tư 02 năm đến 07 năm, được áp dụng đối với trường hợp phạm tôi gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội như đã gây tình trạng lộn xộn, mất an ninh trật tự nghiêm trọng tại địa phương do đã lôi kéo được hàng trăm người tham gia biểu tình trái phép.
